شنبلیله نمایش بزرگتر

شنبلیله

4,000 تومان

اطلاعات بیشتر

شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum-graecum گیاهی است علفی، یک ساله و به ارتفاع تا 50 سانتی متر، برگ‌های این گیاه بیضی شکل با نوک مدور که حدود نصف بالای پهنک آن، دندانه دار است.

برگ‌ها مرکب از سه برگچه بوده که از یک نقطه، منشعب می‌شوند.

گل‌ها منفرد، به رنگ زرد روشن و گاهی بنفش مایل به سفید هستند.

میوه‌ی شنبلیله به صورت نیام خمیده، به طول تا 11 سانتی متر و حاوی تا 20 دانه است.

دانه‌ها به رنگ زرد نارنجی و گاهی قهوه‌ای رنگ است. این دانه‌ها به طول تا 6 میلی‌متر و عرض تا 3 میلی‌متر هستند.

قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، دانه‌های آن است که دارای بویی معطر و طعمی تلخ می‌باشند. این گیاه در نقاط مختلف ایران کشت می‌گردد.

برگ شنبلیله به عنوان سبزی در انواع غذاها و ادویه‌جات به مقدار زیاد در ایران، مورد مصرف است.

 

تاریخچه شنبلیله

دانه‌ی گیاه شنبلیله اروپایی برای قرن‌ها به عنوان ادویه در آشپزی و در طب سنتی نیز تقریباً به همان قدمت، برای درمان کورک، دیابت، سلولیتیس و سل به کار می‌رفته است.

عصاره‌ی دانه‌ی شنبلیله به عنوان جایگزینی طعم شربت افرا استفاده می‌شود.

از شنبلیله به طور موضعی، به شکل خمیر و پماد (مرهم)، جهت درمان جوش‌ها، سوختگی، التهابات و اگزما استفاده می‌شود

دانه‌ی این گیاه از پروتئین بالایی برخوردار است. خود گیاه نیز به منظور علوفه ی دام کشت می‌شود.

بعد از استخراج تجاری (دیوسژنین که به عنوان ماده‌ی طبیعی در تولید استروئید تجاری به کار می‌رود)، تفاله‌ی دانه‌های غنی از نظر نیتروژن و پتاسیم را به عنوان کود شیمیایی مورد استفاده قرار می‌دهند.

 

منبع جغرافیایی شنبلیله

شنبلیله، بومی نواحی مدیترانه است. در نواحی اکراین، هند و چین به طور وسیع کشت می‌گردد. بیش‌ترین صادرات این گیاه، از طریق کشت در کشورهای هند، مراکش، چین و ترکیه صورت می‌گیرد.

برگ شنبلیله

 

ترکیبات شنبلیله

حدود 40 تا 65 درصد دانه‌ها را، مواد قندی که عمدتاً مربوط به موسیلاژ روی دانه‌هاست، تشکیل می‌دهد.

حداقل هفت ساپونین تحت نام‌های گراکونین‌ها در دانه‌ها گزارش شده‌اند.

هم چنین حدود 9/0 – 1/0 درصد دیوسژنین و مقداری آلکالوئید از جمله تری‌گونلین، ژنتیانین و کارپائین، مقداری ترکیب کومارینی و سارساپوژنین، اسمیلاژتین و یوکاژتین در دانه‌ی شنبلیله، جدا و شناسایی شده‌اند.

ترکیبات دیگر دانه‌ها، شامل نشاسته، مواد فیبری، روغن ثابت به میزان 10- 6 درصد، اسانس به مقدار بسیار کم و فلاوونوئیدهایی از جمله ویتکسین هستند.

 

اثرات مهم شنبلیله

* از شنبلیله به طور موضعی، به شکل خمیر و پماد (مرهم)، جهت درمان جوش‌ها، سوختگی، التهابات و اگزما استفاده می‌شود.

* در طب عوام، پودر آن به صورت خوراکی، به عنوان یک منبع موسیلاژ در نزله‌های قسمت فوقانی تنفسی، سه تا چهار مرتبه در روز و هر دفعه به میزان یک قاشق غذاخوری، مصرف می‌شود.

* آزمایش روی حیوانات آزمایشگاهی، نشان داده است که عصاره آبی آن می‌تواند زخم معده را درمان کند.

* یکی از اثرات اصلی و خوب آن، کاهش قند خون است که می‌تواند در افراد دیابتی مورد مصرف قرار گیرد.

* خواص دیگر آن شامل اثرات ضد التهاب، مقوی قلب، خواص ضد میکروبی، کاهش کلسترول خون، ادرار آور و کاهش ورم می‌باشند، که به طور خوراکی موثر است.

دانه‌ی گیاه شنبلیله اروپایی برای قرن‌ها به عنوان ادویه در آشپزی و در طب سنتی نیز تقریباً به همان قدمت، برای درمان کورک، دیابت، سلولیتیس و سل

به کار می‌رفته است

* خواص دیگری که از قدیم برای دانه‌ی شنبلیله معتقد بودند و در تحقیقات اخیر مورد تایید قرار گرفته است، شامل اثرات خلط آور، زیاد کننده‌ی شیر و ملین آن است.

* شنبلیله دارای مواد فسفره، آهن و ازته است و تقویت کننده لوزالمعده نیز است همچنین دستگاه هاضمه را به کار می‌اندازد و لاغری‌های مفرط را از بین می‌برد.

* دانه‌های شنبلیله که مهم‌ترین قسمت دارویی این گیاه است با باز کردن مجاری عروق خون، از بروز سکته قلبی پیشگیری می‌کند.

* شنبلیله به طور کلی شفا دهنده بیماری‌های روحی و جسمی است.

 

عوارض جانبی شنبلیله

مصرف بیش از اندازه‌ی دارویی، ممکن است باعث سردرد، تهوع و تحریکات پوستی گردد.

هم چنین با توجه به اثرات تحریکی رحم، باید در زمان حاملگی و شیردهی با احتیاط مصرف شود.

 

طریقه و مقدار مصرف شنبلیله

تهیه چای: بر روی یک گرم پودر دانه، یک استکان آب سرد ریخته و حداقل سه ساعت نگه می‌داریم؛ سپس آن را صاف کرده و میل می‌کنیم. از سویی چون محلول تلخ است، می‌توان آن را با کمی عسل، شیرین نمود.

این عمل را می‌توان تا 5 بار در روز تکرار کرد؛ زیرا مصرف عادی پودر دانه‌ها، تا 5 گرم در روز مجاز است.

 

داروهای گیاهی شنبلیله

داروهای کمی از دانه‌ها در بازار موجود است و اکثراً به طور مستقیم، از پودر دانه استفاده می‌شود. فرآورده‌های موجود در بازار دنیا، اکثراً به عنوان داروی رفع مشکلات روده‌ای- معده‌ای، مشکلات تنفسی و به عنوان صفرا آور مصرف می‌شوند.

 

مهم‌ترین اثرات گزارش شده دانه شنبلیله

ضد درد، ضد آترواسکلروز، ضد التهاب، ضد عفونی کننده، ضد نفخ، ضد اسپاسم، ضد سرطان، پایین آورنده‌ی قندخون، افزایش دهنده‌ی میل جنسی، قابض، مقوی قلب، صفراآور، ملین، خلط آور، کاهش دهنده‌ی کلسترول خون، کاهش دهنده‌ی پرفشاری خون، کاهش دهنده‌ی تری گلیسیرید خون، شیر افزا، مسهل، اکسی توسیک، مقوی رحم و ضد کرم.

خواص شنبلیله

  1.         طبع آن گرم و خشك است.
  2.         برای درمان راشیتیسم 15-10 گرم تخم شنبلیله را در یك لیتر آب به مدت نیم ساعت دم كرده، روزی 3 فنجان بمدت یك هفته میل كنند.
  3.         به خاطر داشته باشید مصرف زیاد شنبلیله فراموشی می‎آورد، در حالیكه تقویت كننده حافظه هم هست.
  4.      برای درمان لاغری دانه شنبلیله را به صورت پودر درآورده با عسل مخلوط نموده روزی یك قاشق بخورند 30 گرم دانه شنبلیله و 150 گرم عسل. دو هفته مصرف و یك هفته استراحت.
  5.         برگ شنبلیله به خاطر وجود سولفور و كلر به مقدار زیاد در آن یك پاك كننده خوب برای كبد و ریه می‎باشد و اخلاط ریه را بیرون می‎ریزد.

 

  1.         شنبلیله تقویت كننده قوه باه می‎باشد.
  2.         برای درمان كم‎خونی همراه غذای خود از شنبلیله استفاده كنید ولی كم.
  3.         كسانی كه نقرس دارند 5 گرم شنبلیله خشك را در 150 سی‎سی آب دم‎كرده میل كنند.
  4.    جهت رشد موها با دم كرده شنبلیله موها را ماساژ دهید 10 گرم شنبلیله خشك 200 گرم عرق بید. پودر را در عرق بید جوشانده فوراً بردارید بگذارید ولرم شود صاف كرده موها را ماساژ دهید.
  5.    كسانی كه به خاطر حصبه یا بیماری دیگر موهای سرشان ریخته اگر هر روز سر خود را با عصاره شنبلیله ماساژ دهند موها درمی‎آید. برای این كه عصاره شنبلیله ماندگار شود 100 گرم شنبلیله در 150 سی‎سی الكل طبی 47 درجه محلول كرده سر را ماساژ دهید.
  6.      اگر تخم شنبلیله را بسایید و به موها بمالید موهایتان سیاه می‎شود.
  7.      برای درمان كم‎خونی تخم شنبلیله را دم كرده همراه غذا بخورید.
  8.      تخم شنبلیله غده لوزالمعده را تقویت می‎كند و اختلالات حاصله از كم غذایی را درمان می‎كند.
  9.      برای دفع بی‎اختیاری ادرار تخم شنبلیله را 4 گرم در یك لیوان آب دم كرده عصر بنوشند.
  10.    برای درمان خنازیر 4 گرم تخم شنبلیله خرد شده در 100 سی‎سی آب به مدت 20 دقیقه دم كرده میل شود. (خنازیر: غده‎هایی است كه زیر گلو، زیر بغل و زیر چانه می‎روید و گاهی تبدیل به زخم عفونی می‎گردد ابتدا كوچك است و كم‎كم بزرگ می‎شود و آویزان می‎شود).
  11.      سردردهای ناشی از سوء هاضمه از خشك شده شنبلیله همراه با سیاه دانه نیم گرم بالای غذا میل شود.
  12.      برای ورم طحال از دم كرده برگ شنبلیله استفاده كنید بدین صورت 5 گرم در 100 سی‎سی آب به مدت 20 دقیقه آب جوش دم كرده و میل شود.
  13.      برای ورم كبد از فرمول شماره 18 استفاده شود.
  14.      كسانی كه بیماری دیابت دارند سبزی شنبلیله را در برنامه غذایی خود قرار دهند.
  15.      تخم شنبلیله درمان كننده سل استخوان است به صورت دم كرده 4 گرم در 200 سی‎سی آب 2 بار در روز میل شود.
  16.      تخم شنبلیله پایین آورنده فشارخون است مانند شماره 21 استفاده شود.
  17.      برای ورم لوزه‎ها از جوشانده شنبلیله به صورت غرغره استفاده كنید.
  18.      ضماد شنبلیله برای ورم‎های سخت و سفت بسیار مفید است.
  19.      برای تسهیل زایمان در دم كرده آن بنشینید.
  20.    یك غذای خوشمزه با شنبلیله كه چاق كننده هم می‎باشد: شنبلیله 200 یا 500 گرم + روغن 200 گرم + آرد 2 قاشق + پیاز یك عدد + تخم‎مرغ 3 عدد. پیاز داغ كرده آرد را اضافه و تفت داده بعد شنبلیله را تفت داده و اضافه كرده سپس آب اضافه می‎كنیم وقتی جوش آمد تخم‎مرغ‎ها را داخل آن می‎شكنیم این غذا برای 3 یا 4 نفر است.
  21.      شنبلیله از بیماری پلاگر جلوگیری می‎كند.
  22.      برای سنگینی پلك چشم، چشم را با آب شنبلیله بشویید.
  23.      برای درمان فشار خون هر صبح ناشتا 4 گرم شنبلیله خشك را دم نموده میل شود، به مدت یك یا دو هفته.
  24.      كسانی كه دیابت دارند از سوپ برگ شنبلیله با آبغوره میل كنند.
  25.      اگر می‎خواهید كودك شما موهای پرپشتی داشته باشد از شنبلیله استفاده كنید در ضمن زایمان را آسان می‎كند.
  26.      برای دفع بدبویی مدفوع از برگ و دانه‎های شنبلیله استفاده كنید.
  27.      برای رفع تركیدن و كجی ناخن از شنبلیله به صورت خوراكی و دانه آن را 5 گرم در 100 سی‎سی آب جوشانده سپس روزی چندبار ناخن‎های خود را در آن قرار دهید.