زیره سیاه نمایش بزرگتر

زیره سیاه

زیره سیاه

جزییات بیشتر

17,000 تومان

اطلاعات بیشتر

زیره سیاه

 

زيره گياهي است يكساله كوچك و علفي كه ارتفاع آن 60 سانتيمتر است ريشه آن دراز و باريك برنگ سفيد ، ساقه آن راست و برگهايش به شكل نوار باريك و نخي شكل و برنگ سبز مي باشد .

گلهاي زيره سفيد يا صورتي بصورت چتري در انتهاي ساقه  ظاهر مي شود . اين گياه بطور وحشي در مناطق مديترانه مي رويد . زيره برنگهاي زرد تيره ، سبز و خاكستري وجود دارد . در گویش محلی طبس به آن کرابیه می گویند.

برگ هایی که در قاعده ی گیاه زیره قرار دارند، دارای دم برگ کوتاه و غلاف مانند هستند. گل های این گیاه، کوچک، سفید و گاهی صورتی، به صورت مجتمع چتر مرکب هستند. میوه های زیره، کشیده و نوک تیز، به طول تا 6 میلی متر و به رنگ قهوه ای و گاهی قهوه ای شکلاتی یا مایل به زرد می باشند. تمام قسمت های گیاه به ویژه میوه ها، دارای بوی خوب و معطر هستند. قسمت مورد استفاده ی زیره، میوه های آن است که به طور مستقیم از آن و یا از اسانس آن، استفاده های بسیار زیاد به عمل می آید

زیره دانه‌ای معطر و ضدنفخ است که در آشپزی و پزشکی کاربرد دارد ودر دو نوع زیره سبز (Cumin) یا کراویه و زیره سیاه (Caraway) وجود دارد که دومی به زیره  کرمانی ،زیره کوهی و "زیره ایرانی" معروف است.

 

برخی زیره سبز را با رنگ‌های سیاه خوراکی آغشته می‌کنند وحرارت می‌دهند و به جای زیره سیاه می‌فروشند که با قرار دادن این دانه‌ها در آبگرم کمی رنگ خود را پس می‌دهند و ضمنا حجیم بودن و عطر کم‌شان حکایت از تقلبی بودن آنها می باشد

بوي زيره مربوط به آلدئيدي بنام كومينول است  . مقدر كومينول در زيره بسته به محل كشت آن بين 30 تا 50 درصد است.

 

  • خواص دارویي زیره

1) قابض و خشك كننده است

2) ضد تشنج است

3) براي برطرف كردن بيماري صرع مفيد است

4) در دفع گاز معده موثر است

5) قاعده آور است

6) عرق آور است

7) براي رفع برونشيت از دم كرده زيره استفاده كنيد

8) براي برطرف كردن سوءهاضمه مفيد است

9) ترشحات زنانگي را برطرف مي كند

10) براي تحريك اشتها زيره سبزه را با سركه و آب مخلوط كرده و قبل از غذا بخوريد

11) براي برطرف كردن قطره قطره ادرار كردن زيره را تفت داده و سرخ كنيد سپس با آب بخوريد .

12) براي رفع نفخ روده و معده مي توانيد دم كرده زيره را تنقيه كنيد

13) براي التيام زخم چشم ، دانه هاي له شده زيره سبز را در آب برنج خام خيس كرده و سپس مايع بدست آمده را قطره قطره روي زخم چشم بريزيد.

14) هنگاميكه اطفال شير خوار دل درد دارند و نفخ در شكم شان پيچيده چند قطره اسانس زيره را با روغن بادام مخلوط كرده و با آن شكم آنها را ماساژ دهيد .

15) بالاخره زيره را در غذاهايي كه نفاخ هستند مخصوصا حبوبات استفاده كنيد.

 

  • طرز استفاده از زیره

دم كرده زيره : مقدر 5 گرم زيره را در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت 10 دقيقه دم كنيد .

مخلوط با عسل : گرد زيره را به مقدر يك گرم عسل مخلوط كرده و استفاده كنيد .

اسانس زيره : اين اسانس را مي توانيد از فروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها  خريدري كنيد . مقدر مصرف آن 2 قطره در يك ليوان آب نيم گرم مي باشد.

 

  • مضرات زیره

مضرات خاصي براي آن بيان نشده است.         

             

  • ترکیبات و اثرات زیره سیاه

زیره سیاه ترکیباتی متفاوت از زیره سبز دارد. ترکیباتی مانند کاروتن و لیمونن در اسانس حاصل از آن، عامل اصلی تفکیک این دو نوع زیره می باشد، بنابراین خاصیت آنها نیز متفاوت است.

دانه به صورت خودرو در افغانستان، ایران، ازبکستان، تاجیکستان، ترکیه، مراکش، مصر، هند، کوبا، سوریه، مکزیک و شیلی رشد می‌کند. این دانه در فلسطین به صورت خودرو رشد نمی‌کند اما در زمان گذشته در آنجا زراعت می‌گردید.

گیاه آن شبیه بوته هویج است برگ‌هایش ۲۰ الی ۳۰ سانتی متر و ارتفاع گیاه حدود ۵۰ سانتی متر است. میوه آن(که به اشتباه دانه گفته می‌شود) به اندازه دو میلی متر و هلالی شکل و دارای ۵ خط برجسته‌است. بیشترین زیره در ایران، در شهر کرمان رشد می‌کند.

جویدن مقداری زیره برای از بین بردن بوی بد دهان، بوی سیر و بوی پیاز بسیار مفید است.

از زیره استفاده‌های مختلف غذایی، دارویی و آرایشی بهداشتی می کنند. هردو نوع زیره حاوی پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم و سدیم هستند و مقدار قابل توجهی آهن و کمی هم روی، سرب، منگنز و سلنیوم می باشند. زیره سرشار از ویتامین A، ویتامین‌های C، ‌E، B۶و ریبوفلاوین است. زیره دارای کالری نیز می باشد و ۱۰۰ گرم از آن ۳۷۰ کیلوکالری انرژی دارد. البته هیچ کس به یک‌باره این مقدار زیره را نمی‌‌خورد تا نتیجه‌اش چاقی باشد. زیره ی سیاه حدود 7-3 درصد اسانس دارد. بیش تر اوقات دانه ها را قبل از رسیدن کامل، برداشت می کنند که در این صورت، دارای درصد بالایی اسانس خواهند بود. ماده ی اصلی اسانس، کارون(CARVONE) است که تا 65 درصد اسانس را تشکیل می دهد

لیمونن،

ماده ی مهم دیگر اسانس می باشد که تا 50 درصد اسانس را ممکن است تشکیل دهد. ترکیبات دیگر، شامل 20 -10 درصد روغن ثابت، 20 درصد پروتئین، 20 درصد قندها و مقداری فلاوونویید هستند.

 

زیره‌ سیاه‌ حاوی‌ تانن‌، موم‌، مواد رزینی‌، یک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌، موسیلاژ،مواد قندی‌، مواد ازته‌ و اسانس‌ که‌ شامل‌ دی‌هیدروکاروئول‌، نوعی‌ ترپن‌ به‌نام‌کارون‌ و دونوع‌ ستن‌ می‌باشد.

 

  • مهم ترین اثرات گزارش شده از زیره سیاه

عبارت اند از: ضد کرم، ضد کم خونی، ضد باکتری، ضد سرطان، ضد حساسیت(آنتی هیستامین)، ضد التهاب، ضد قارچ، ضد عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد نفخ، قاعده آور، خلط آور، شیرافزا، محرک، مقوی معده و کرم کُش قاطع‌ اسپرم‌

یکی از مصارف مهم زیره، به عنوان چاشنی و ادویه در صنایع غذایی است.

از زیره سبز برای معطر ساختن نان، پنیر، برنج دم‌کرده و همچنین تهیه بعضی از نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود.

زیره سبز به صورت گرد به مقدار 2 گرم در روز، دم‌کرده 2 تا 4 گرم، میوه گیاه و تنتور افشره مصرف می‌شود.

زیره طبیعتی گرم و خشک دارد و برطرف کننده نفخ غذا است. زیره سبز از ادویه‌های بسیار قدیمی و پرمصرف در صنایع غذایی بوده و به علت داشتن اسانس ملایم، گرم و خوش‌بو، به طور مستقیم در بسیاری از غذاها مصرف می‌شود. از آن در تهیه نان‌های محلی و اخیرا صنعتی نیز استفاده می‌کنند و همچنین آن را برای نگه‌داری انواع کنسروها و گوشت‌های قرمز و سفید به کار می‌برند. زیره سبز قدرت مقابله با انواع آلودگی‌های باکتریایی و قارچی را هم دارد و برای همین در صنایع غذایی مورد استفاده فراوان قرار می‌گیرد. این ویژگی به اضافه خاصیت معطر بودن باعث شده که زیره سبز به عنوان ادویه در تهیه سس‌های مخصوص انواع گوشت‌های سفید و قرمز و نیز در تهیه سُس‌های تند برای گوشت‌های قرمز استفاده گردد. زیره سبز همچنین نقش موثری در تأمین عطر و طعم ملایم در صنایع شیرینی پزی دارد و پودر و اسانس آن در این صنعت مصرف می گردد. در صنایع دارویی، اسانس زیره سبز و یا عرق‌زیره سبز کاربرد وسیعی دارد و به‌عنوان ضداسپاسم، ضدنفخ، کمک‌کننده هضم غذا در اشکال مختلف دارویی در دسترس همه قرار گرفته است.

همچنین زیره ادویه‌ بسیار مناسبی برای هضم غذا، سم‌زدایی از بدن، کاهش خطر ابتلا به سرطان‌های گوارشی و کبد است. زیره همچنین می‌تواند مشکلاتی مانند اسهال، تهوع و کسالت صبحگاهی و سرماخوردگی را درمان نماید. همچنین اگر در اثر بیماری یا به هردلیل دیگری دچار ضعف شده باشید، جوشانده زیره، نوشیدنی مناسبی برای تقویت شما خواهد بود.

از باورهای رایج بین مردم این است که عرق‌زیره در لاغری موثراست اما «اثر عرق‌زیره در کاهش وزن به اثبات نرسیده است؛ و البته هیچ ضرری هم ندارد.» یعنی شما می‌توانید با خیال نسبتا راحت عرق‌زیره بخورید اما باید مراقب باشید که در مصرف این گیاه معطر زیاده‌روی نکنید زیرا بیشتر از یک گرم از این گیاه (۱۵ دانه زیره در روز) توصیه نمی‌شود. همچنین افرادی که به اسانس‌های گیاهی حساسیت دارند باید در استفاده از زیره احتیاط کنند و برای مصرف آن با متخصص مشورت نمایند.

این دانه‌ها همچنین سرشار از آهن بوده و مصرف آن برای مبتلایان به کم خونی و نیز مادران باردار و شیرده توصیه می‌شود چرا که بدن این گروه‌ از افراد نسبت به دیگران به آهن بیشتری نیاز دارد

دانه‌های زیره ضدعفونی‌کننده‌های قوی هستند و برای درمان سرماخوردگی‌های معمولی  . مفید هستند زیره از سرفه پیشگیری کرده و

برای سیستم تنفسی بدن نیز مفید است. این دانه از آن جا که طبع گرمی دارد از تجمع مخاط در مجاری تنفسی جلوگیری می‌کند.

برای مقابله با علائم سرماخوردگی می‌توانید معجون دانه زیره با آب تهیه کرده و آن را جرعه جرعه بنوشید  برای آماده کردن این معجون کافی است یک مشت دانه زیره در آب در حال جوش بریزید و مدتی آن را بجوشانید. نوشیدن این مایع باعث درمان سرماخوردگی و رفع مشکلات گوارشی می‌شود.

دانه زیره همچنین موجب تحریک ترشح آنزیم‌هایی در غده پانکراس (لوزالمعده) می‌شود که به نوبه خود به جذب ریز‌مغذی‌ها کمک می‌کند.

علاوه بر این‌ها، دانه زیره قدرت کبد را در سم‌زدایی از بدن افزایش داده و کارآیی این عضو حیاتی را بهبود می‌بخشد

زیره سبز همچنین برای بیماران دیابتی مفید است. به طوری که در مطالعاتی که روی حیوانات انجام گرفت، ثابت شده که مکمل‌های حاوی زیره سبز، بیش از داروی گلی ‌بن‌کلامید در درمان دیابت شیرین مؤثر هستند..

تحقیقات انجام‌شده روی این گیاه، اثرات آن را بر کاهش چربی خون و آنتی‌اکسیدان بودن آن را ثابت کرده است

30 محصولات مشابه در شاخه های مختلف: